L-theanine en alpha-casozepine bij angst
L-theanine en alpha-casozepine bij angst bij honden en katten: wat zegt het onderzoek over werkzaamheid en veiligheid?
Kort & eerlijk
Alpha-casozepine en L-theanine tonen beperkte aanwijzingen van werking bij angst bij honden en katten (graad C); studies zijn klein of methodologisch beperkt, en deze supplementen vervangen geen veterinaire gedragsdiagnose.
Veiligheidsinschatting: Veilig mits juist gebruikt
Veterinaire review nog niet afgerond
Deze pagina wacht op inhoudelijke controle door een geregistreerde dierenarts. Tot die tijd geldt de tekst als voorlichting op basis van de vermelde bronnen — niet als geverifieerd diergeneeskundig oordeel.
Wat zijn alpha-casozepine en L-theanine?
Alpha-casozepine is een bioactief decapeptide dat vrijkomt bij de spijsvertering van alfa-s1-caseïne, een eiwit in koemelk. Het bindt aan GABA-A-receptoren — dezelfde receptoren waarop benzodiazepinen aangrijpen — maar zonder sederende bijwerkingen. Commercieel verkrijgbaar onder merknamen als Zylkene.
L-theanine is een aminozuur dat van nature voorkomt in groene thee. Het zou via glutamaat- en GABA-routes een kalmerend effect hebben. Voor gezelschapsdieren beschikbaar als Anxitane en in combinatiepreparaten.
Waarvoor worden ze ingezet?
Beide stoffen worden aanbevolen bij situatiegebonden angst bij honden en katten, zoals:
- Angst voor dierenartsbezoek of transport
- Geluidsfobie (onweer, vuurwerk)
- Separatieangst (licht tot matig)
- Aanpassingsproblemen bij nieuwe omgeving
Wat zegt het onderzoek?
Alpha-casozepine bij honden
Een dubbelblinde, placebogecontroleerde RCT uit 2025 toonde aan dat alpha-casozepine stressgedrag bij honden tijdens het dierenartsbezoek significant verminderde ten opzichte van placebo [2]. Een ouder vergelijkend onderzoek vond vergelijkbare effectiviteit als selegiline (een MAO-remmer die bij angststoornissen bij honden wordt ingezet) over een periode van 56 dagen [1].
Deze resultaten zijn bemoedigend, maar het gaat om slechts twee studies, waarvan één narratieve review. De onderzoeksbasis is te smal om sterke uitspraken te doen.
Alpha-casozepine bij katten
Een RCT bij 24 katten met een dieet aangevuld met alpha-casozepine en L-tryptofaan liet vermindering van angstreacties zien in een onbekende omgeving. Bij directe confrontatie met een onbekende persoon was er echter geen significant effect [3]. De kleine steekproef en de combinatie van meerdere ingrediënten maken het moeilijk te bepalen wat precies werkt.
L-theanine bij honden
Pilootstudies bij honden met geluidsfobie suggereren verbetering, maar uitsluitend in combinatie met gedragstherapie [4]. De studies zijn klein en kennen methodologische beperkingen: onder meer ontbreekt adequate blindering. Het zelfstandige effect van L-theanine is daardoor niet goed te beoordelen.
Veiligheid
Beide supplementen worden als veilig beschouwd bij gebruik op de aanbevolen dosis. Ze zijn niet sederend, wat een voordeel is ten opzichte van anxiolytica. Bij dieren met een koemelk-allergie is voorzichtigheid geboden bij alpha-casozepine (afgeleid van melkcaseïne).
Geen van deze supplementen is geschikt als vervanging van veterinaire gedragsdiagnostiek of farmacotherapie bij ernstige angststoornissen. Bij aanhoudende of escalerende angst is professionele begeleiding noodzakelijk.
Praktische overweging
| Aspect | Alpha-casozepine | L-theanine |
|---|---|---|
| Bewijskwaliteit | Zwak (C) — 1 RCT + vergelijkend | Zwak (C) — kleine pilootstudies |
| Sederend | Nee | Nee |
| Diersoorten onderzocht | Hond, kat | Hond |
| Gecombineerd met gedragstherapie? | Niet vereist in studies | Ja, in beschikbare studies |
Overleg altijd met de dierenarts voordat je een supplement start, zeker bij dieren die al medicatie krijgen of bij ernstige angstproblematiek.
Waarom dit bewijsoordeel?
De evidentie bestaat uit enkele kleine RCT's en pilootstudies; voor alpha-casozepine is één dubbelblinde RCT beschikbaar (2025), maar de onderzoeksbasis blijft smal. L-theanine-studies missen adequate blindering en zijn uitgevoerd in combinatie met gedragstherapie, waardoor het zelfstandige effect onduidelijk blijft. Graad C: zwak bewijs — positieve signalen, maar onvoldoende robuuste replicatie.
Interacties met medicijnen
- Voorzichtigheid bij combinatie met benzodiazepinen of andere GABA-erge middelen (alpha-casozepine werkt op hetzelfde receptorsysteem; additief effect niet uitgesloten)
- Selegiline: vergelijkend onderzoek toont vergelijkbare werking; combinatie niet onderzocht op veiligheid [1]
Juridische status (NL)
Vrij verkrijgbaar als voedingssupplement of dieetpreparaat; niet geregistreerd als geneesmiddel in Nederland. Zylkene valt onder dieetvoeding voor medisch gebruik (veterinaire dieetproducten).
Bronnen
- [1] Effects of alpha-casozepine (Zylkene) versus selegiline hydrochloride on anxiety disorders in dogs. Journal of Veterinary Behavior / ScienceDirect, 2008. Narratieve review bron ↗
- [2] Efficacy of alpha-casozepine in reducing dogs' anxiety during veterinary visits: a randomized, fully-blinded, placebo-controlled study. Journal of Veterinary Behavior / ScienceDirect, 2025. RCT bron ↗
- [3] Therapeutic effects of an alpha-casozepine and L-tryptophan supplemented diet on fear and anxiety in the cat. Frontiers in Veterinary Science / PMC, 2017. RCT bron ↗
- [4] An open-label prospective study of the use of L-theanine (Anxitane) in storm-sensitive client-owned dogs. Journal of Veterinary Behavior / ScienceDirect, 2015. Narratieve review bron ↗
Vragen over deze stof voor jouw dier?
Kom je er niet uit in de informatie, of twijfel je of een middel iets voor jouw dier is? Stuur ons een bericht. We verkopen niets en geven geen behandeladvies, maar denken graag met je mee — bijvoorbeeld bij het vinden van betrouwbare bronnen of het voorbereiden van je vraag aan de dierenarts.