Cafeïne en koffie: giftig voor dieren

Waarom is cafeïne gevaarlijk voor dieren?

Cafeïne behoort tot de methylxanthines, een groep chemische stoffen die van nature voorkomen in koffiebonen, theebladeren en cacaoplanten. Bij mensen heeft cafeïne een mild stimulerend effect, maar bij honden en katten werkt het als een krachtige overprikkeling van het centrale zenuwstelsel, het hart en de nieren. De stof blokkeert adenosinereceptoren, waardoor de normale remmende werking van het zenuwstelsel uitvalt en het lichaam in een staat van overactivatie raakt [1].

Katten zijn doorgaans gevoeliger dan honden, maar voor beide soorten geldt: kleine hoeveelheden kunnen al gevaarlijk zijn, zeker voor kleine of jonge dieren. Honden en katten breken cafeïne veel langzamer af dan mensen, waardoor de stof langer en heviger inwerkt.

Bronnen van cafeïne

Cafeïne duikt op in meer producten dan veel mensen denken:

• Koffie en espresso — ook koffiedik, gebruikte pads en lege kopjes
• Thee — zwart, groen en wit
• Energiedrankjes en sportdrankjes
• Pre-workout supplementen
• Cafeïnetabletten en sommige hoofdpijnmedicijnen
• Chocolade — bevat het nauw verwante methylxanthine theobromine, dat hetzelfde mechanisme heeft [3]

Let op: restanten in weggeworpen verpakkingen of lege kopjes zijn net zo gevaarlijk als verse producten.

Symptomen van vergiftiging

Symptomen treden doorgaans op binnen één tot twee uur na inname [1]:

Wat te doen bij (vermoeden van) vergiftiging?

Wacht niet op verergering. Bel direct uw dierenarts of de dichtstbijzijnde dierenkliniek zodra u vermoedt dat uw dier cafeïne heeft ingenomen — ook als uw dier er nog normaal uitziet.

• Breng verpakkingen of resten mee zodat de dierenarts weet wat er is ingenomen en hoeveel
• Braakinductie is alleen zinvol binnen een beperkt tijdwindow en mag uitsluitend door een dierenarts worden uitgevoerd
• Er bestaat geen specifiek antidoot; behandeling is symptomatisch (braakinductie, actieve kool, anti-epileptica, hartritmebewaking) [1][2]
• Bij ernstige vergiftiging kan hemodiafiltratie worden ingezet om cafeïne actief uit het bloed te verwijderen [2]

De prognose is goed bij snel ingrijpen. Vertraagde behandeling of zeer hoge doses kunnen echter fataal zijn [1].

'Natuurlijk' betekent niet 'veilig'

Koffie en thee worden vaak gezien als alledaagse, onschuldige producten. Maar wat voor mensen normaal is, kan voor dieren levensbedreigend zijn. Geef uw huisdier nooit producten met cafeïne — ook niet als klein proefje of restje. Sla cafeïnehoudende supplementen en medicijnen op buiten bereik van dieren, net als energiedrankjes en chocolade.